Үерхэлийн дурсамж

Саяхан гадуур ажилтай замын түгжрээнд гэлдэрч явтал гар өргөн зогсох нэг бүсгүйг зам дагуу бууна гэхээр нь суулгаж амжив. Хэсэг явсны эцэст ард суусан бүсгүй миний нэрийг хэлж өөрийгөө таних эсэхийг асууж байна. Хэсэг будилсны эцэст би түүнийг танив.
Энэ хүнийг би аль 10 жилд байхын танина. Бүр түүнтэй жил гаран үерхэж байсын. 8-р ангид ордог намар манай сумын сургуульд үе тэнгийн нилээн хэдэн сурагчид энэ тэндээс шилжиж ирлээ. Шинэ сурагчид шилжиж ирэхээр харах гээд л хөвгүүд завсарлагаанаар гүйлддэг байлаа. Би ч юунаас нь дутахав ангийнхнаа дагаад салхилчихдаг байсан болохоор хотоос ирсэн доод ангийн охиныг харахаар гүйлдэв. Тэр охиныг харсан манай ангийнхан хөөх гээд л дуу алдаад л хөөрхөн охин байна энэ тэр гээд л сүйд болжийлаа. Надад ч бас лаг харагдаж байсан шиг санагдана хэхэ. Ингээд л жаахан зав чөлөө гарахаар тэр охины тухай бодол орж ирээд болохоо байж билээ. 8-р ангиа төгөсдөг хавар зориг гарган бичсэн захиагаа гарт нь атгуулж хариугаа авах гэж 7 хоног түүний гэрлүүгээ харих замд нь албаар тааралддаг байлаа. Ингээд л түүний зөвшөөрч байна гэдэг үгийг сонсоод зүрх амаар гарахаа дөхөж, хамаг бие минь салгалж байсан санагдана. Яаж яваад гэртээ хүрээд ирснээ сүүлд нь санахгүй байж билээ. Ингээд л бид 2-ийн үерхэл эхэлж олон сайхан дурсамжуудыг бие биедээ хадгалах болж билээ. Хичээлээ хамт хийж, хамт гадуур алхаж, уулзах боломжгүй үедээ захиа бичиж бүр англи хэлний Америк багшаараа захиагаа зөөлгөдөг байсан. Манай ангийн зарим охид хөвгүүд бид 2-т атаархдаг байлаа хэхэ. Одоо бодоход бие биедээ "БИ ЧАМД ХАЙРТАЙ" гэж хэлж байснаа санаж байна. Хүүхдийн гэнэн бодлоор тэр үед үнэхээр л хайртай болсон мэт бодогдож, хөөрч байсан байх. 9-р ангиа төгсөөд зуны амралтаараа бүүр хөдөө нэг сар гаруй яваад ирэхэд тэр буцаад хотруугаа шилжээд явчихсан байж билээ. Түүнд баяртай ч гэж хэлж чадаагүй юм. Тэр үед одоогийнх шиг утас шөрмөс байгаагүй болохоор надтай холбоо барьж чадаагүй гэсэн. Түүнээс хойш ганц ч удаа холбоо барьж, уулзаагүй юм. 10-р ангидаа бөөн уйтгар гуниг орж хичээлээс өөрийг хийхгүй гэж өөрийгөө шийтгэж суралцсаар их сургуульд орж билээ.
Гэтэл олон жил уулзаагүй тэр хүнтэй ингэж гэнэт таарч, тэр намайг мартаагүй таньж байгаад нь баярласан шүү. Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуулийн англи хэлний ангийг онц дүнтэй дүүргэж одоо нэгэн хувийн компанид сайн ажиллаж байгаа гэсэн. Бид хоёр хэн хэн нь тэр үеийнхээ дурсамжуудыг мартаагүй байсан.
Ингэж гэв гэнэт анхныхаа үерхэлийг дурсаж амжив :-)

Ай хөөрхий

Шатахуун түгээгүүрийн газрууд жолоо баригч хэн бүхний өргөн хэрэглээ болсон АИ 92 бензиний үнийг 1 литр нь 1300 төгрөг болсныг илтгэж пайзаа шинэчилчихэж. Хавраас хойш харьцангуй тогтворжиж бүр 3 оронтой тоо руу орсон шатахууны үнэ ийнхүү өсснийг холбогдох байгуулага дэлхийн зах зээлийн үнэ ханштай холбон тайлбарлаж байгаан. Түүнээс гадна өнгөрсөн 7 сард хойд хөршөөс оруулж ирсэн шатахууны нөөц бага байснаас шалтгааллаа, бас импортлогч компаниуд алдагдалд орж эхэлсэн гэж.
Би бол энэ тайлбартай санал нийлкү байгаан. Ер нь хараад байхад энэ бензин гээч бодисийг Монголд импортлож байгаа хэдэн компанийн захирлууд нь тэр 76 дотор байгаа шүү дээ. Тэдний карманд орох мөнгө нь жил бүрийн 8-9 сар болохоор бага санагддиймуу эсүүл шунал нь илүү хөдөлдиймуу бүү мэд. Одоо дахиад нэмэх юм гэнээ. Одоо яана даа. Жил бүр үүнийг тайлбарлах тайлбар яг адилхан байгаан. Шатахууны үнийг дагаад нөгөө гайхал юмных нь үнэ өсчихнө. Ингээд цааш бодоод байхаар хэцүү юмаа. Толгойд олон бодол орж ирж стресс гээч нь үүсэх гээд байна. Тэрэнд нөлөөлж чадах биш байдлыг хараад л суужийхаас.

Амралт 21

Морин хуурын тансаг аялгуу сонорыг минь мялаан дуурсан ахуйд, алс тэртээх төрсөн нутгийн минь цэнхэр бараа нүдэнд үзэгдэх шиг. Эх захгүй үргэлжлэх нүд алдам тал, ээрэм говийн амин сүнс алтан элс, хөхрөн дуниартах хөвч тайга, нэг ойртон нэг холдон үзэгдэх айлын бараа, анир чимээгүйг цочоон дуурсах ажнай xүлгийн туурайн төвөргөөн… Эл бодол сэтгэлийн минь эмзэг утcыг хөндөж, далдхан гунигийг минь хөглөнө хэмээн хэн нэгэн төрсөн нутгаа санан дурссан байдаг. Би гэдэг хүн ээлжийнхээ амралтын хэдхэн хоногийг аваад л шууд маргааш өглөө нь нутгийн зүг жолооо залсан бөлгөө хэхэ. Зарим нэгэнд нь юун ч яаруу юм гэж бодогдож байж магадгүй л дээ. Гэхдээ л яагаад ч юм өсөж төрсөн нутагруугаа явна гэхээр сэтгэлийн гүнээс ямар нэгэн зүйл хатгаад хөөргөөд байдгиймаа. Оюутан болж хотод орж ирсэн анхны жилүүдэд гэрээ, тоглож өссөн газруудаа их санадаг байж билээ. Заримдаа тэсэж сууж чадахааргүй тийм үеүүд байсан шүү хэхэ. Мөн л сүүлийн шалгалтаа өгч дүнгээ сонсож аваад л маргааш нь хэдэн хувцсаа цүнхэлж аваад нутгийн зүг нисч өгдөг байлаа. Гэтэл одоо болтол тэр зан минь хэвээр байх шиг. Ингэж бодохоор би төрж өссөн нутагтайгаа салшгүй холбоотой юм байна. Нилээн хэдэн жилийн өмнө өвөө маань жил бүр нутагруугаа явна гээд зүтгэдэг байж билээ. Би ч тэр үед юуугаа мэдхэв өвөөгөө дагаж далдаганах гээд л бөөн дур дагаад л явдаг байж. Өвөөгийнхөө төрж өссөн нутагт ирээд уул усаар нь хамт явдаг байсанч өвөөгөө юу бодож хэлж захиж байсныг нэг чихээрээ сонсоод нөгөө чихээрээ гаргачихсан байгаан. Одоо бодоход миний дээр бичээд байгаа газар ус хүний холбоог л надад нарийн тайлбарлаж өгсөн байх даа өвөө минь. Хүн чинь аливаа зүйлийг мэдэрч, хийж үзэж байж л сурдгийн байна.
Амралтийнхаа талаар бичий гэж бодож байсан чинь нэг мэдсэн өөр тийшээ хазайчихаж хэхэ. Ажил их байгаа болохоор товчхон бичий дээ амарсан тухайгаа. Тэгээд хөдөө очоод бага насаа жаал дурслаа. Хийж байсан зүйлсээсээ хийж үзлээ. Цагийг маш сайхан өнгөрөөсөөн. Ээжийнхээ гарын цай хоолыг идлээ. Аавтайгаа багахан ч гэсэн анд явлаа. Амралтанд хэд хонолоо, хөдөө мал дээр гарч бас хэдэн өдрийг өнгөрөөв. Хиймортой байсан шүү. Яагаад гэвэл нийт 3 чонотой дайралдсан. Чонотой ижил хиймортой л байгаан байна лээ хэхэ. Амралтын 21 хоног ингээд нэг мэдэхэд дуусч хотруугаа ирэх болоход явмааргүй дахиад хэд хономоор санагдаж байсан ч өөр аргагүй хойно хүрээд л ирлээ. Хангайн цэнгэг агаараар амьсгалж байгаад ирсэн уушги минь одоо хэцүүдэнэ дээ энд. Одоо ажиллах л үлдлээ. Сайхаан, бужигнасан ажил чамайгаа алгаа тосон угтъя, ана мана үзэлцье. Ялж гарна уу гэхээс ялагдаж буцахгүй ээ би гэж :-)

Бас дахин бороо мөндөр хэ хэ

Хэ хэ өнөөдөр сая гаруй хүн амтай метрополис хэмээн өргөмжлөгдсөн Улаанбаатар хотод маань ширүүн бороо дахин орж, тэр нь үер болон хувирлаа. Чийчаан болон 2 хөлний зам бүгд л голын шуудуу болчихсон цонхоор харагджийна. Түрүүний орсон бороо олон хүний аминд хүрсэн мэдээ өнөөдөр замхарч амжаагүй, үерийн усанд хөвсөн айлуудын түрүүчид гэр орон дөнгөж тарааж эхэлж байхад түрүүчийнхаас ч илүү устай бороо орж байгаад санаа зовоод л суужийна. Учир нь өнөөдрийн энэ бороонд хэдэн айлын гэр орон урсаж хэр их хохирол учирч байгаа бол гэж бодохоор.... Метрополис хотод тулгамдаад байгаа асуудлуудын нэг нь үер усны асуудал. Түрүү жилүүдэд яахав дэ бороо бага ордог байсан болохоор нээх тоодоггүй байсан байх. Хотын төвийн замаар ингэж урсаж байгаа юм чинь нөгөө сайхан гэр хорооллоор маань гого болж байгаа байх да. Үгүй ядаж байхад замын 2 талаар ус зайлуулах хоолой бараг байхгүй ингээд л өөлөөд байвал энэ хотод дутуу онгорхой цоорхой зүйл тоо томшгүй байнаа. Нийслэл маань хэдийн сая гарсан иргэнтэй их хот болсон ч анхнаасаа нэг сая хүн,100000 мянган машинтай байхаар төлөвлөгдөөгүй нь үнэхээр харамсалтай. Тиймээс л бид өглөө бүр хөлдөж үхэх дөхөн хүлээн байж, салж унах гэж байгаа автобусандаа чихэж аваад, ууртай кондуктарт аашлуулан, хөлсөө үнэртүүлэн өөр хоорондоо зодолдох шахам явдаг. Энэ бүхэн юу ч биш бас нэг том гамшиг бол алтан цагийг минь даанч их хулгайлж байгаа замын түгжрэл. Их хотдоо эзний ёсоор амьдрахын тулд эдгээр асуудлуудыг юун түрүүнд шийдэх цаг болсон байхын. Гэвч яаж вэ????? Нэгэнт бий болсон хүмүүсийн бөөгнөрөл, хотын төвлөрөлийг бид одоо яаж ч чадахгүй. Ямар 500000 иргэнтэй байх ёстой гээд бие биенийгээ хажиглаад хялайгаад суултай биш. Дэлхийн ямар ч хотууд энэ асуудлыг тойрч биш дайрч л гарсан байгаан. Биднээс ялгаатай нь тэд нэлээд эрт ухаараад асуудлыг шийдчихсэн байх юм. Нийтийн тээврийн энэ олон асуудлыг нэг мөсөн шийдэхийн тулд бусад хотуудад жишиг болсон “Метро” хэмээх унаа бидэнд хэрэгтэй ч юм шиг. Нүхэн замын энэ тээврийн хэрэгсэл анх 1868 онд Лондон хотод бий болжээ. Тухайн үедээ Английн нийслэл яг л өнөөдрийн Улаанбаатар шиг давчуу гудамжинд хаа сайгүй морин тэрэг, дугуйтай хүмүүс бөглөрсөн хот байв. Шинэ тээврийн хэрэгсэл нь өнөөгийн хөгжингүй Лондон бий болох гол үндэс болсон аж.
Метро гэхээр л хүмүүс хот орон нүүлгээд газар шороо ухаад нэг их сүлжилдсэн зам тавиад, зогсоол тунелүүдийг барих нөр их ажил болно. Гэтэл тэр их мөнгийг хаанаас олох юм бол? гэж бодож болох юм. Гэхдээ бидэнд зайлшгүй хийх ёстой зүйл гэж байдаг. Ер нь тэгээд манай хотын буруу дэд бүтэц зарим нэг талаараа ашигтай байдал үүсгэдэг талаар “Метро” төслийг санаачлагчид аль хэдийн ярьж эхэлсэн. Улаанбаатар шиг урт нарийхан хотод нэг захаас нөгөө зах хүртэл ганц шулуун Метроны шугам байхад л өнөөдрийн бидний үй олон асуудлыг нэг дор шийдэж болох ажээ. “Таван шараас Амгалан хүртэлх замыг Метрожуулчих юм бол бид хотын аль ч захаас төв орохын тулд наймхан минутыг л зарцуулна”гэж төслийг санаачлагч Г.Ганхүү ярьж байсныг санаж байна. Харин өнөөгийн нийтийн тээврээр бид таван шараас амгалан хүртэлх замыг туулах гэвэл нэг цагаас лав илүү гарна гэдгийг хэн хүнгүй мэдэж байгаа байхаа. Тиймээс нийслэлд маань эхний ээлжинд таван шараас амгалан хүртэл 20км зам тавихад метрополис хотын иргэд бид хамгийн дээд зэргээр цагаа хэмнэж, тохилог орчинд хүртээмжтэй унаагаар боловсон үйлчлүүлэх боломжтой болж байна. Ямар ч замын түгжрэлгүй, ямар ч даргад зам тавьж өгөлгүй, ууртай кондукторын царай ширтэлгүй, биенийхээ хөл гар дээр гишгэж, хэрүүл уруул хийлгүйгээр өглөөг эхэлнэ гэдэг ямар их аз жаргал болохыг та бид хэнээр ч хэлүүлэлтгүй мэдэж байгаа биз дээ. За за ингээд энэ олон проблемуудыг бичээд байвал дуусахгүй байхоо дараа аажуу уужуу оролдий :-)

WAX - Fix My Makeup

Нэг найз маань анх сонсоод үзээч гэж явуулсийн. Сонсож үзээд таалагдсан болохоор найзынхаа санал болгосноор оруулчлаа :-)

Миний багын дурсамж-Мөндөр

Гадаа лаг бороо оржийно шүү. Бас мөндөр. Цонхоор харж байтал гэнэт жаахан байхад тохиолдсон нэг явдал санаанд ороод ирлээ. Намайг жаахан байхад яасан ч их бороо ордог байсийн одоо бодоод байхад. Гэрийн хажуугаарх газар бүр бамбалздаг болчихсон байдагсан. Зуны нэг өглөө өвөөтэйгөө өглөө эрт үхэр тэргээр түлээнд явлаа. Өглөө гэрээс гарахад ямар ч үүлгүй байсан тэнгэр бид 2-ийг модноос гарч ирэхэд хар хар үүлтэй болчихсон өмнөөс бороо цайран ирж байлаа. Замынхаа талд орж явтал том том мөндөр орж эхэлдэг байгаа. Өглөө нүцгэн шахуу гарсан болохоор тэр том мөндөрнүүдэд сайн цохиулж билээ. Гэртээ ирэхдээ улаан юм туурчихсан юм шиг эрээн биетэй ирж байгаан. Хамгийн аймар нь мөндөр чихрүү цохих xэхэ. Түүнээс хойш мөндөр орох вий гэхээс яс хавталздаг болсоон. Маргааш нь хажуу айлынхаа бацаануудад жаал шоолуулж билээ :-)