Monday, January 25, 2010

Бас нэг дурсамж

Өнөөдөр яагаад ч юм гэнэт тээр нэгэн хаврын явдал санаанд орж ирээд. Хааяа хааяа бага байхад болж өнгөрсөн явдлууд дурсамж болон санаанд орж ирээд байдгиймаа хэхэ. Би 8-р ангид сурч байсийм даг. 5 дахь өдөр хичээлээ тараад л сумын төвөөс 20 орчим км зайтай хөдөө байдаг өвөөгийнхрүүгээ унаанд дайгдах ч юмуу аавынхаа планет-5 ийг унаад л жийрийлгэдэг байлаа. Амралтын 2 өдөр өвөө ах хоёртоо тус дэм болж байгаад л бүтэн сайны шөнө гэртээ шуугиж ирээд л маргааш нь хичээлдээ явдаг байсын. Хөдөөний ажил дуусна гэж байхгүй өдөр бүр нэгэн хэвийн хийдэг ажлаа давтаад л хийгээд байна. Тэр жилийн хавар өвөө, ах 2 маань бүтэн нойртой хоноогүй юм даг. Юу гэвэл хоттой хонинд маань боохой(Чоныг хэлж байгаан. Манай нутгийнхан Чоно гэж нэрийг нь хэлэхээс цээрлэж Боохой, Хангайн амьтан гэх мэтээр ярьдаг) шөнө бүр орж ирээд бужигнуулж байгаад явдаг болсон байсын. Яагаад ийм явдал болоод байгаа шалтгааныг олох гэж баахан бодол болоод ололгүй олон хоносым даг. Тэгсэн харин нутгийн хэдэн залуус ойролцоох уулнаас чонын бэлтрэг сууличихаад буцах замдаа өвөөгийнхөөр буугаад мордсон байгаа юм. Чонын бэлтрэг суулисан бол харих замдаа заавал усаар гэтэлж гарах, үнсэн дээгүүр гарах зэрэгээр тойруу замаар явж замаа төөрүүлэх хэрэгтэй гэдгийг тэр хэдэн залуус мэддэггүй байснуу эсвэл албаар хорлох гэж шууд өвөөгийнд буусан байх. Чоно гэдэг амьтан аймар ухаантай шүү дэ бэлтрэгүүдээ алдсан чоно яасан ч зүгээр байхгүй тэр хэдэн хүний мөрөөр мөшгин ирж хариугаа авч байгаа нь тэр. Хаваржаанд хашсан хонинд шөнө дөлөөр ороод л хамгийн өнгөтэй өөдтэй эр хонинд хүрч аваад л явчихна. Тэгээд бүр шөнө бүр ирнэ. Ах хашаан дотроо дахаа өмсөөд, дарвинкаа бариад л сууна шүү дэ. Ахыг тэгэд сууж хонох шөнө орж ирэхгүй. Сууж байгаад ганц цаг нүдний хор гаргах хооронд нь орчихно. Үнэхээр сиймхийг андахгүй. Хашаан дотор хүн байгааг яаж ч мэддийн бүү мэд. Бас нэгэн сонин нь өвөөгийнх хоёрын хоёр хоточ нохойтой тэр 2 бол зэгсэн сайн ноход байсан. Нэг нь бүр анд авч явдаг анч нохой байсийн. Тэгтэл тэр 2 чинь тэр үеэр байгаа байхгүй нь мэдэгдэхгүй таг чиг болчихдог байсан. Өвөө заримдаа өөдгүй муу 2 хог чонотой нөхцөөд байгаан болуу гэж ирээд л уурлахчаа аяддаг байлаа. Ингээд олон шөнө нойргүй хонож, олон ч хонио алдсан да. Би дотроо тэр хэдэн залуучуудыг болгоод өгөх юм сан гээд л үзэн яддаг байлаа хэхэ. 2 сар орчмын дараанаас нэг юм ирэхээ больж билээ. Тэр хэдэн залуусын харгайгаар нэгэн хаврыг хэцүүхэн өнгөрөөж, овоо ч хохирол амсаж билээ :-)

Wednesday, December 30, 2009

Шинэ оны мэнд дэвшүүлье!

Гэр бүл, найз нөхөд, хамт олон, өчүүхэн блогоор минь зочилж байгаа та бүхэнд, намайг таньдаг бүх хүмүүстээ "Шинэ оны мэнд дэвшүүлье!"
Он цагийн тооллоор учран золгож буй шинэ жилдээ
Од хийморь, орчлонгийн сайн сайхан бүхнээр дүүрэн байхыг билэгдэн
Ажлын амжилт, амьдралд тань аз жаргал сайн сайхан бүхнийг хүсье!

2009

2009 он миний хувьд хийсэн бүтээсэн, сурч судалсан, амжилт бүтээлээр дүүрэн жил байлаа, эргээд харахад сэтгэл хангалуун байна :-) Сайн саар зүйлс холилдон миний амьдралын хэв маягийн өнгийг тодорхойлдог болохоор энэ жил олон өнгөнд хувирлаа, амталлаа сайхан байна хэхэ. Бүтэн жилд би юу бүтээж, юу сурч авав гээд тайлангаа нэг бүрчлэн жагсааж бичсэн чинь үгүй яахавээ зүгээр суулгаагүйн байна овоо хөөрхөн жагсаалт гаржийна. Нас залуу байна ажиллаад, сураад, ажиллаад байдаг хэрэгээ. Өөрийнхөө өмнө тавьсан зорилгодоо хүрэхэд энэ маш чухал гэж боджийно. Цаашид маш их зүйл хийж бүтээх урам зориг нэмэгдэж байна. За олон үгээр яахуу 2010 оныхоо төлөвлөгөөг бичиж дуусгая даа :-)

Thursday, December 24, 2009

Нутгийн чулуу

Бодохын төдийд л уярааж
Бороо болон орж сэтгэл дэвтээсэн эх орон минь
Будант саарал өдрүүдийн цаанаас
Сэмлэж гийсэн эх орон минь

Нутгийнхаа бор чулууг атгаж байгаад анирдахад
Нуурын эрэгт буух хунгийн дэвэлт сонсогддог
Нутгийнхаа бор чулууг атгаж байгаад дэлгэхэд
Нулимсаа арчиж үлдсэн ээжийн минь харц харагддаг.

Tuesday, December 15, 2009

Сургамжит өгүүллэг

Мотоциклийн осол
Залуу хархүү хайртай бүсгүйгээ сундлан мотоцикльтэй давхиж байлаа. Тэд асар хурдтай давхиж байсан бөгөөд тэдний хооронд ийм яриа өрнөжээ.

Бүсгүй: Хурдаа багасгаач гуйж байна.
Залуу: Сайхан л байна шүү дээ! Харин ч зугаатай байгаа юм биш үү?
Бүсгүй: Гуйж байна, Хурдаа багасгаач дээ
Залуу: Тэгвэл чи надад хайртай гэдэгээ хэлээч дээ
Бүсгүй: Би чамд хайртай! Гэхдээ хурдаа жаахан багасга л даа!
Залуу: Одоо намайг чангаас чанга тэврээч
Бүсгүй: Хайрт залуугаа чангаас чанга тэврэв
Залуу: Малгайг минь аваад өмсчих дөө, миний толгойг бариад байна...

Маргааш нь сонинд ийм мэдээ нийтлэгджээ. " Мотоциклийн осол: тоормос нь эвдэрсэнээс болж мотоцикльтэй 2 хүн байшин мөргөжээ. Тэр хоёрын нэг нь газар дээрээ амь насаа алджээ".
Харин үнэн хэрэг дээрээ ийм байлаа: Замд явж байхдаа залуу хүү мотоциклийн тормос нь эвдэрснийг мэджээ. Гэсэн хэдий ч үүнийг бүсгүй дээ мэдэгдэхийг хүссэнгүй. Харин үүний оронд бүсгүйгээсээ өөрт нь хайртай эсэхийг асуугаад, хамгийн сүүлийн удаа чангаас чанга тэврүүлээд, дараа нь өөрийн өмсөж байсан хамгаалалтын малгайг хайрт бүсгүй дээ өмсгөөд өөрөө амиа алджээ.

Friday, December 11, 2009

Анхны хайр

Дөрвөн жил их сургуулийн замд
Тохиролцсон юм шиг урд хойноо сүлжилдсэн
Дөлгөөн харцандаа бодол хөвөрдсөн үеийн залуу чамтай
Дотно танилцаж үерхэхийг удтал би хүлээсэн
Нуугаад яахав чи надад таалагддаг байсан
Нэрийг чинь харин бусдаас сураглаж яваагүй
Ирэх замыг чинь тосон нууцхан харуулддаг байсан
Орох хичээлийн чинь хуваарийг зөнгөөрөө мэддэг байсан
Эхний голдуу хичээлийг хааяа тасалдаг ч
Эргэцүүлж миний бодоход чи сайн оюутан
Дараа нь чи хичээлээ нөхөхдөө л ядардаг л биз
Дасал болсон дүрийг чинь харахгүй байх надад түүнээс хэцүү
Дандаа сугавчилдаг нимгэн бор хавтас
Даарах хүйтэнгүүд ч яарч явдаг түргэн алхаа
Зөрөн өнгөрөх охидыг ажигладаггүй хатуухан төрх
Зүүд эзэгнэн нойргүй хонуулсан миний анхны хайр
Сэлүүхэн орой хүргүүлэх хүнгүй ганцаарддаг байсан ч
Сэтгэлдээ чамайг дурсаж ханьтай явсан
Сүүлчийн хонх оюутны самбарт жингэнэхэд
Сүүлийн удаа би чиний өмнүүр өнгөрсөн
Тийм ээ, чи миний таньдаг хүн
Тэгэхдээ сайн таньдаг хүн
Тэгэвч чи надтай мэндэлдэггүй
Тийм дээ танихгүй юм чинь арга байж уу.
Тааралдахаар нь оруулчлаа :-)

Friday, December 4, 2009

"12 дугаар сарын 9-Авлигын эсрэг олон улсын өдөр"

Авлигын эсрэг олон улсын өдөр 12 дугаар сарын 9-нд тохионо. Одоогоос зургаан жилийн өмнө НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей жил бүрийн 12 дугаар сарын 9-ний өдрийг Авлигын эсрэг олон улсын өдөр хэмээн зарлан тунхагласан билээ. Авлигын эсрэг НҮБ-ын далбаан дор нэгдсэн улс орнууд энэ өдрийг угтан олон нийтийн дуу хоолойг сонсох, Авлигын эсрэг конвенцид тусгасан үүргүүдийг нийгэмд таниулах учиртай ажээ.
Авлигын шалтгааныг арилгах, үр нөлөөг бууруулах цогц арга хэмжээг тусгасан НҮБ-ын Конвенцийг дэлхий даяар авлигатай тэмцэх гол хэрэгсэл хэмээн үздэг юм. Монгол Улс 2005 оны 10 дугаар сарын 27-ны өдөр НҮБ-ын Авлигын эсрэг Конвенцийг соёрхон баталснаар нэгдэн орсон. Ингэснээр манай улс авлигын эсрэг олон улсын үйл хэрэгт алхаа нийлүүлэх болжээ. Авлигын эсрэг хуулийн дагуу Авлигатай тэмцэх газар байгуулагдаж ажиллаж эхэлснээр Авлигын эсрэг олон улсын өдрийг Монгол Улсад албан ёсоор өргөн хүрээнд гурав дахь удаагаа тэмдэглэх гэж байна. Хийх ажил ч их байна да :-)

Thursday, November 19, 2009

H1N1

Манай оронд гахайн ханиад ч гэнүү H1N1 ч гэнүү нэгэн аюултай өвчин хот хөдөөгүй дэлгэрсийн байхоо. Сая л мэдлээ гэжийвал хэхэ. Амтай хэлтэй бүхэн энэ тухай ярьж бичиж байх шиг байна би ч гэсэн юунаас нь дутхав нэг юм бичий гээл суужийна. Нэг зүйл миний анхаарлыг татав саяхан. Онцгой байдал зарласан хугацаанд хотоос гарах орохыг хориглосон гэнээ. Тэгээд яахав дэ нөгөө хөдөө гадаанаас орж ирдэг мах ногоо зэрэг хүнсний бүтээгдэхүүн нь хаагдаж, үнэ ханш нь тэнгэрт хадсийн байх. Тэгтэл нөгөө хотод хэдэн зуугаараа байдаг хятад солонгос хоолны газрууд чинь нохойны махаар хоол хийж зарсан сураг байнаа. Зурагтын мэдээгээр хальт сонсоход үнэн бололтой. Зураг хөрөгтэй нь гаргаж байхын. Тэр хоол хийгээд байгаа нохой нь насаараа хотын гудамж метрлэж, хог хаягдлаар хооллож байгаа нь тодорхой. Хар үгээр ярьвал тэдгээр золбин нохойнуудыг ямар аргаар төхөөрөөд, ямар шат дамжлагаар тэр хоолны цэгт авчирч байгаа бол гэхээр дотор арзаймаар. Юүгээл нэг баян айлын тэжээсэн нохойгоор хийв гэж. Эсвэл нохой үржүүлгийн газар гэж байхгүй л байлтай. Тэгээд тэр хоолыг манай гайгүй орлоготой хүмүүс сайхнаар нь гайхан идэж л байдаг. Ингээд бодохоор бид харамсмаар ч юм шиг, эмгэнэлтэй ч юм шиг. Яахав тэр гадныхан нь нутагтаа тэр нохой шувуугаараа хоол хийдэг л юм байгаа биз тэрнийг нь манайхан дуурайн глобалчлагдаж байгаан байхоо. Гадны орны арай өөр зүйлийг нь дуурайн салхилавал бидний хэдхэн монголчуудад өлзийтэй л баймаар бодогдохийн хэхэ. Тэр хоол хийж байгаа газрын хятад солонгос эздүүд мөн сэргэлэн ийн, тэрнийг нь идэж ханиаднаас сэргийлж байгаа бид яасан ч ухаангүй юм, тэр газруудыг хянаж чадахгүй байгаа төрийн болон төрийн бус байгууллагууд яасан ч сохор ийн. За энэ нохойн махтай сайхан хоол ч яахав гэж бодий. Гэтэл нөгөө холбоотой яригддаг шувуу гээч нь бас л асуудалтай гэжугаа. Тахианы мах гээчийнхээ оронд нөгөө ганданд сүрэглэн нисдэг тагтааг үнэ төлбөргүй хэрэглэж байгаа сураг бас байхын. Тагтааг галуу, нугас, тахиа, цацагт хяруул болгон боловсруулж зарж байгаа гэсэн хэхэ. Би л лав тэднийг нь ялгаж мэдэх ч үгүй. Урд авчраад тавьбал сайхан тахиа байна гээл идэх байх. Гэнэт ийм хэрэггүй ч гэмээр юмуу бодол бодогдоод бичив.